مقالات عمومی

کتاب های فلسفی

کتاب های فلسفی
مطالعه کتاب های فلسفی را چگونه آغاز کنیم؟
فلسفه و مطالعه کتاب های فلسفی مخصوص به گروه خاصی از افراد جامعه است. فلسفه یعنی تصویری از تفکرات انسان، فلسفه علمی است غیر عملی که چون به بحث راجع به موضوعات پیچیده می پردازد معمولاً طرفداران خاص خود را دارد. به بیان ساده تر در کتاب های فلسفی، فیلسوفان و دانشمندان می کوشند تا به تفکر درباره مسائل بنیادین و اساسی جهان هستی و زندگی بپردازند. در کتاب های فلسفی فیلسوف بر اساس استدلال های منطقی و عقلانی خود مسائل مربوط به جهان هستی را مطرح کرده و سعی در پاسخگویی آن بر می آید. همین جمله ها ثابت می کنند که مطالعه کتاب های فلسفی کار ساده ای نیست اما با گذشت زمان و در دهه های اخیر فلاسفه، موضوعات بنیادی، تفکرات و استدلال های خود را به زبانی ساده تر بیان کرده و طرفداران کتاب های فلسفی افزایش یافته است.  فلسفه در نظر برخی از فیلسوفان باید از دسترس مردم عادی دور باشد و برای این حرفشان دلایل بسیاری دارند. اما به همان نسبت، هستند فیلسوفانی که فلسفه را از انحصار افراد خاص بیرون کشیده‌ و به متن زندگی روزمره آورده‌اند. اتفاقی که موافقان و مخالفان خودش را دارد.

 

کتاب های فلسفی

هدف از مطالعه کتاب های فلسفی برای قشر عام جامعه این است که افراد بفهمند که چه چیز را نمی دانند، این دانستن و ندانستن ها باعث می شود افراد به سمت آگاه شدن قدم بردارند.
حال اگر به مطالعه کتاب های فلسفی علاقه دارید ما در این مقاله به شما کمک می کنیم تا کتابی مناسب برای شروع مطالعه فلسفه انتخاب کنید.

انتخاب کتاب های فلسفی بر چه اساسی است؟

فلسفه و کتاب های فلسفی جزء موضوعاتی هستند که نیاز به پیش زمینه و دانستن ابتدایی برخی لغات را دارند پس اگر قرار باشد فردی به مطالعه فلسفه بپردازد در ابتدا باید کتابی را پیدا کند که ابتدا به توضیح فلسفه و تعریف اصطلاحات آن بپردازد. یافتن چنین کتابی کار دشواری است و کمتر کتابی در کتابخانه ها و کتاب‌فروشی ها وجود دارد که بتواند تمامی مباحث ابتدایی فلسفی را تفسیر نماید.
محققان معتقدند افرادی که دغدغه یا پرسش بنیادی در رابطه با جهان پیرامون ندارند به سختی به فلسفه علاقه‌مند می شوند. فلسفه با یک پرسش آغاز می شود. در پی یافتن این ابهامات و پرسش هاست که افراد نسبت به مفهوم زندگی و مسائل جهان آگاهی می یابند.

 

کتاب های فلسفی

برخی از افراد علاقه دارند تا در رابطه با تاریخ یک موضوع اطلاعات کسب کنند مثلاً در رابطه با زمان پیدایش فلسفه، دانشمندان، نظریات و تئوری های مطرح شده، این موضوع خود کتابی فلسفی است زیرا شما نمی توانید دو فلاسفه را بیابید که نظرات یکسان داشته باشند و یا بتوانند نظرات یکدیگر را مبنای کار خود قرار دهند و نظریات یکدیگر را پوشش دهند. فلاسفه معتقدند که اساساً همین رویکرد انتقادی و پرسش‌گری در عرصۀ فلسفه باعث تداوم آن شده است. بر همین مبنا، تاریخِ فلسفه تاریخِ «خوانش انتقادیِ» متون دیگر فیلسوفان است. همین اختلاف نظر و تئوری بر سر یک «مفهومِ به‌اصطلاح واحد» یا یک پرسش بنیادی مانند «جهان هستی»، باعث می‌شود به‌سختی بتوان نقطۀ آغازین دقیقی را برای شروع مطالعه فلسفه پیدا کرد.
اما بالاخره یک مبنایی برای هر دانشی هست، نظریان و مفاهیم موجود در فلسفه یونان باستان مبنای مطالعه تاریخ فلسفه شده است. اما مبنای این پرسش های اولیه هنوز پا برجا هستند و هر فیلسوفی می تواند به پرسش های ارسطو در رابطه با موضوعات بنیادی هستی بر اساس استدلال های منطقی و عقلانی پاسخ دهد. در صورتی که در دیگر علوم این موضوع صادق نیست مثلاً شما اگر در رابطه با زیست شناسی سؤالی را مطرح کنید و برای آن پاسخی پیدا شود، آن سؤال حل شده تلقی می شود دیگر افراد به چشم یک سؤال برای یافتن پاسخ به آن نگاه نمی کنند.
به طور کلی مطالعه فلسفه با پرسش های بنیادی آغاز می شود، و با استدلال های منطقی و عقلانی و نقد تئوری دیگر افرادی که به این پرسش پاسخ داده اند ادامه پیدا می کند. بسیاری از محققین مطالعه فردی فلسفه را کاری بیهوده می دانند و معتقدند که مطالعه فلسفه باید همراه با گفت گوی جمعی و اندیشه جمعی همراه باشد. به همین دلیل جلسات و گردهمایی های فلاسفه از ابتدای تاریخ رواج داشته است.

کتاب های فلسفی

انتخاب کتاب های فلسفی بر اساس موضوع

در ابتدای مقاله اشاره کردیم که فلسفه با سؤال در مورد مسائل بنیادی آغاز می شود و هر کس بر اساس استدلال خود به آن پاسخ می دهد و یکی از ویژگی های این سؤال این است که همواره سؤال می ماند و پاسخ های مختلف آن سؤال را حل نمی کند.
در این قسمت به این موضوع می پردازیم که هر سؤال موضوعیت خاص خود را دارد که شناخت این موضوع اهمیت ویژه دارد. افرادی که از فلسفه شناخت کافی ندارند اما به کتاب های فلسفی و بحث های فلسفی علاقه دارند می توانند بر اساس سؤال بنیادی که در ذهن دارند، بر مبنای شناخت موضوعی به سراغ کتاب هایی بروند که به آن موضوع پرداخته اند، البته کتاب هایی که به زبان ساده و برای مخاطب عام تألیف شده اند.
برای مثال کتاب‎های آلن‌ دو باتن برای افرادی که پرسش فلسفی دارند، ولی به‌طور جدی پیگیر فلسفه نیستند مفید است. آلن دو باتن، با زبان داستان، خواننده را به پیگیری موضوع ترغیب می‌کند.

 

کتاب های فلسفی
گاهی افراد به دنبال نظرات مختلف نمی روند بلکه آن‌ها به استدلال و منطق یک فیلسوف خاص علاقه دارند به همین دلیل افراد عامی که به فلسفه علاقه دارند برای مطالعۀ جدی‌تر در هر زمینه‌ای و برای انتخاب آثار تألیفی و حتی ترجمه‌ای، نیاز به شناخت متخصصان و صاحب‌نظران آن حوزه دارند، اما چطور باید یک فیلسوف و یا محقق در زمینه فلسفه را شناخت؟ امروزه در دنیایی زندگی می کنیم که خیلی از افراد با اطلاعات محدود و تجربه کم، دارای استدلال و تفکرات غیر تخصصی هستند و به تألیف کتاب می پردازند و این کتاب ها نه تنها به خواننده کمکی نمی کند بلکه خواننده را سر در گم می کند. این موضوع تنها در رابطه با نویسنده کتاب تنها صادق نیست بلکه در مورد مترجمین نیز صادق است. بسیاری از مترجمین و ناشران کتاب های فلسفی به دلیل اینکه در این حوزه تخصص و مطالعه کمی داشته اند نمی توانند به درستی جان کلام نویسنده را در ترجمه کتاب به خواننده منتقل کنند و گاه با تعابیر اشتباه خواننده را گمراه می کنند.
فلسفه مانند دیگر علوم نیست که شما با یک کتاب دیگر بتوانید آن نظریه اشتباه را اصلاح کنید، در کتاب های فلسفی چون هر کسی نظر خود را دارد گاهی افراد در مورد موضوعی خاص دچار گمراهی شود.
برای جلوگیری از این موضوع برای افراد عامی که به مطالعه کتاب های فلسفی علاقه دارند، پیشنهاد می شود  در وهله اول از متخصصان و افراد اهل فلسفه پرس و جو کنند. این افراد در مورد کتب فلسفی و متخصصان آن آگاهی کافی داشته و قطعاً راهنمایی هایی مفیدی برای مخاطب خواهند داشت.
یکی از مکان هایی که افراد می توانند از آن‌ها راهنمایی بگیرند، دانشگاه ها هستند. در این مکان علمی گروه های آموزشی حضور دارند که سالانه چندین دانشجو متخصص در حوزه فلسفه را تربیت می کنند و استادان و صاحب‌نظران زیادی را می توان در این محل یافت. یکی دیگر از دلیل هایی که دانشگاه را محیطی مناسب برای پرس و جو کرده این است که برای مشورت در رابطه با یک موضوع خاص فلسفی بهتر است نظر چند متخصص در جایگاه های مختلف را جویا شد. دانشگاه محیطی است که افراد مطلع زیادی با جایگاه های مختلف در آن جمع هستند و با یک مراجعه می توان از چند نفر مشاوره هم زمان گرفت.
یادآوری می شوم که شناخت متخصصان برای علاقه‌مندان جدی و پیگیر فلسفه، که خواهان مطالعۀ هدفمند و مستمر هستند، بسیار مهم است.

ویژگی های ظاهری یک کتاب فلسفی مناسب

یک کتاب فلسفی که قرار است برای خواننده عام مفید باشد در ابتدا باید دارای ویژگی های ظاهری مناسب و کیفیت های چاپ عالی باشد. در وهله اول این موضوع شاید برای خواننده اهمیت نداشته باشد در ادامه به دلایل اهمیت کیفیت کتاب های فلسفی اشاره می کنیم:
در زمان مطالعه کتاب های فلسفی خواننده باید راحتی کامل داشته باشد به همین دلیل خوش دستی و سبکی کتاب اهمیت دارد. بهترین قطع برای چاپ کتاب های فلسفی را رقعی در نظر گرفته اند.

 

کتاب های فلسفی

فونت، اندازه فونت و صفحه آرایی نکته بعدی است که در کتاب های فلسفی به آن اهمیت می دهند. معمولاً مطالعه کتاب های فلسفی همراه با یادداشت برداری است به همین دلیل زمان صفحه آرایی کتاب های فلسفی حتماً حاشیه هایی را برای یادداشت برداری در نظر می گیرند. حرف چینی کتاب های فلسفی باید با فونت مناسب همراه باشد و فهرست موضوعی کتاب نیز باید کاملاً دقیق تنظیم شود. فهرست موضوعی به این دلیل است که در زمان مطالعه کتاب های فلسفی حتماً نیاز به مرور برخی مطالب وجود دارد به همین دلیل با استفاده از فهرست، خواننده می تواند مطلب مورد نظر خود را پیدا کند.
در انتهای کتاب های فلسفی حتماً واژه نامه قرار می دهند، همان‌طور که در ابتدای مقاله توضیح دادیم یافتن کتابی که تمامی واژگان و اصطلاحات فلسفی را توصیف کند مشکل است، به همین دلیل کتاب های فلسفی که برای مخاطب عام چاپ می شوند حتماً در انتهای کتاب دارای یک لیست واژگان و اصطلاحات است تا خواننده را بهتر راهنمایی کند، وجود نمایه و واژه‌نامه در کتاب فلسفی یکی از نشانه‌های اعتبار کتاب است.

کلام آخر در مطالعه کتاب های فلسفی

به‌طورکلی برای شروع مطالعه در زمینه‌ای فلسفی، پیش از هر چیز، باید مشخص کنیم که هدفمان از مطالعه در آن موضوع چیست و چقدر جدی هستیم؟ آیا پرسشی در ذهن داریم که با مطالعه به آن پاسخ داده ‌شود؟ برای پاسخ به پرسش‌هایمان چه کتاب فلسفی مناسبِ ماست؟ آیا مطالعۀ بلندمدت یا کوتاه‌مدت مدنظرمان است؟ چه مؤلف یا مترجمی و چه کتاب‌های فلسفی معتبر است؟ آیا آن تألیف یا ترجمه پاسخ‌گوی پرسش‌های ما خواهد بود؟ اگر کتابی از نظر محتوایی مناسب است، آیا از نظر فنی و ظاهری ویژگی‌های یک کتاب خوب را دارد؟
با یافتن پاسخ این سؤالات به راحتی می توانیم در دنیای فلسفه قدم بر داریم و به اصطلاح وارد دنیای پیچیده فلسفه شویم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *